Poradnik CNC

Jak obliczyć obroty i posuw freza

Oblicz obroty wrzeciona z Vc i średnicy oraz posuw roboczy z fz, liczby ostrzy i obrotów. Wzory, przykład i kontrola wyniku.

7 min czytaniaAktualizacja: 2026-08-20NCTune CNC Toolbox
Obroty i posuw nie są dwiema niezależnymi nastawami. Łączą je prędkość skrawania Vc, średnica robocza narzędzia, posuw na ostrze fz oraz liczba aktywnych ostrzy.

Jakich danych potrzebujesz

Do podstawowego obliczenia frezowania potrzebne są cztery wartości: Vc z katalogu producenta narzędzia, średnica robocza D, zalecany posuw na ostrze fz oraz liczba aktywnych ostrzy z. Średnica nominalna nie zawsze jest średnicą roboczą — przy frezie kulistym lub stożkowym punkt kontaktu może ją wyraźnie zmienić.

Vc opisuje prędkość krawędzi względem materiału. Obroty są dopiero sposobem uzyskania tej prędkości dla konkretnej średnicy.

Dwa podstawowe wzory

Obroty wrzecionan = Vc × 1000 / (π × D)
Posuw roboczyvf = fz × z × n

Dla D = 10 mm i Vc = 180 m/min otrzymujemy około 5730 obr/min. Przy fz = 0,05 mm i czterech ostrzach posuw wynosi około 1146 mm/min.

Ważne: liczba z oznacza ostrza faktycznie uczestniczące w skrawaniu. Wiertło i narzędzie wieloostrzowe nie zawsze liczy się tak samo jak frez walcowo-czołowy.

Zderzenie wyniku z ograniczeniami maszyny

Jeżeli obliczone n przekracza limit wrzeciona, nie wystarczy obciąć samych obrotów. Trzeba ponownie wyznaczyć rzeczywiste Vc, a następnie posuw odpowiadający nowym obrotom. Analogicznie limit posuwu osi zmienia rzeczywiste fz.

  • sprawdź maksymalne obroty wrzeciona i dopuszczalne obroty oprawki,
  • sprawdź limit posuwu roboczego i dynamikę osi,
  • uwzględnij wysięg, sztywność zamocowania i chłodzenie,
  • wykonaj próbę i obserwuj zużycie, dźwięk oraz jakość powierzchni.

Najczęstsze błędy

Najczęściej mylone są m/min z mm/min, średnica z promieniem oraz fz z całkowitym posuwem. Drugim typowym błędem jest bezpośrednie przepisanie danych dla pełnego rowka do obróbki z małym ae albo odwrotnie. Warto również sprawdzić, czy CAM podaje posuw dla środka narzędzia i czy sterowanie nie aktywuje dodatkowej korekcji posuwu.

Źródła techniczne